Stosowane są dwa rodzaje kotłów wodnych: żeliwne członowe i stalowe. Kotłem wodnym nazywamy urządzenie do podgrzewania wody, ciepłem uzyskiwanym ze spalania paliwa w palenisku. W kotle wodnym wyróżniamy następujące części: komorę paleniskową, ruszt, popielnik, przestrzeń wodną, komory spalinowe, dymnicę (skrzynki dymowe) oraz zbiornik paliwa. Wielkość kotła jest określana przez jego moc cieplną. Moc cieplna kotła jest to ilość ciepła otrzymywana z kotła w jednostce czasu. Wielkość kotła charakteryzuje jego powierzchnia ogrzewalna mierzona w metrach kwadratowych. Powierzchnia ogrzewalna jest to powierzchnia kotła właściwego omywana z jednej strony przez spaliny, a z drugiej przez wodę. Powierzchnię ogrzewalną kotłów mierzy się po stronie spalin. Ze względu na temperaturę, wytwarzanego czynnika grzejnego kotły wodne można podzielić na: niskotemperaturowe, tj. podgrzewające wodę do temperatury niższej niż 100°C i wysokotemperaturowe, tj. podgrzewające wodę powyżej 100°C.